ikdenkvooruit.nl Platform voor vrouwen die financieel vooruit willen.

'Of ik wát heb gelezen? M'n UPO?'

12 juni 2019

Wie niet weet hoeveel pensioen ze tot nu toe heeft opgebouwd, loopt het risico om voor zeer onaangename verrassingen te komen staan. Verrassingen waar je nú nog iets aan kunt doen, maar straks wellicht niet meer. Stap 1 om onheil te vermijden: lees je Uniform Pensioenoverzicht aka je UPO. Aan het woord zijn Marijn (29) en Sabine (48). De eerste heeft geen flauw idee wat een UPO is en de tweede legt haarfijn uit waarom dat haar wel eens duur kan komen te staan.

10 punten als je weet wat je UPO is

‘Of ik wát heb gelezen? M’n UPO? Ik weet niet eens wat het is.’ Marijn is 29 en begin dit jaar vast in dienst als redacteur bij een tv-programma. ‘Toen ik m’n contract bij de omroep tekende heb ik eigenlijk niet eens naar mijn pensioenregeling gekeken, en er tijdens de gesprekken ook niet specifiek om gevraagd.’ Waarom dat niet in haar opkomt? ‘Tja, ik ga er dan dus gewoon vanuit dat dat bij de omroep goed geregeld is. En het feit dat ik nog zo jong ben, geen koophuis heb en dit pas m’n eerste vaste baan is, maakt me ook wat naïef, vrees ik. Ik houd me nog geen seconde bezig met “later”.’

Voor de draad ermee: wat is een UPO dan precies?

Het UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht en is een overzicht met indicatie van wat je aan pensioen hebt opgebouwd, evenals het maximale pensioeninkomen dat je bij je huidige werkgever nog kan opbouwen. Je ontvangt van elke pensioenuitvoerder een aparte UPO - per werkgever waar je voor gewerkt hebt.
ikdenkvooruit-mail-upo

En waarom lezen we ons Uniform Pensioenoverzicht niet?

Vrouwen zoals Marijn komt financieel planner Sabine regelmatig tegen. Dat is weliswaar begrijpelijk, maar ook behoorlijk onverstandig. Want net zo vaak als ze vrouwen het “dat komt later wel”-argument hoort gebruiken, ziet Sabine vrouwen schrikken als ze hen vertelt hoeveel pensioeninkomen ze tot nu toe hebben opgebouwd. “Wat, zo weinig maar?”

Inderdaad, zo weinig maar!

Sabine: ‘Vroeger werkten we ons hele leven vaak bij dezelfde werkgever, met hoogstens een enkele keer een wisseling. Bij die werkgever bouwde je een vast pensioen op - elk jaar gegarandeerd 2% van je eindloon -, waarmee je uiteindelijk op een pensioen ter hoogte van ongeveer 70% van je inkomen uitkwam. Those were the days. Pensioenuitvoerders staan onder druk en zijn op andere stelsels overgegaan - voornamelijk het premiestelsel - waardoor je als werknemer minder zekerheid hebt over het bedrag dat op pensioenleeftijd wordt uitgekeerd. In combinatie met het feit dat mensen nu steeds vaker van werkgever wisselen, wordt het verschil tussen je huidige inkomen en wat je uiteindelijk aan pensioen opbouwt steeds groter. Lees: ontvang je uiteindelijk steeds minder pensioen.’

Wat moet je doen als je UPO op de mat ligt?

Sabine: ‘Toegegeven, het is niet het meest makkelijke papierwerk om meteen te doorgronden, maar laat je daar niet door ontmoedigen en lees ‘m toch. Waar je vooral naar moet kijken is naar het pensioeninkomen dat je tot dusver hebt opgebouwd. Daarnaast is het ook belangrijk te kijken naar je nabestaandenpensioen (wat je partner en kinderen  krijgen in geval van jouw overlijden) en of - en zo ja, hoe hoog - je verzekerd bent tegen arbeidsongeschiktheid.’

Is het Uniform Pensioenoverzicht de enige plek waar deze informatie te vinden is?

‘Je kunt sinds een tijdje ook terecht op een hele handige site van de overheid: mijnpensioenoverzicht.nl. Inloggen doe je met je DigiD. Je krijgt dan een overzicht van alles wat je tot dusver aan pensioen én AOW hebt opgebouwd - en bij welke werkgevers. Veel mensen vinden dat handiger dan alle UPO’s erbij pakken, want je krijgt immers een aparte UPO van elke werkgever waarbij je pensioen hebt opgebouwd. Let wel op: je arbeidsongeschiktheidspensioen staat niet op mijnpensioenoverzicht.nl.

Wat moeten we verder nog weten over het UPO?

‘Als je bij een pensioenfonds pensioen opbouwt dan heb je te maken met de dekkingsgraad. Dit is het indexcijfer dat aangeeft hoe ‘gezond’ het bewuste pensioenfonds is (pensioenverzekeraars hebben geen dekkingsgraad). De dekkingsgraad staat overigens niet altijd op het UPO vermeld, dus dan moet je die opzoeken op de site van het pensioenfonds. Idealiter is de dekkingsgraad van een uitvoerder minimaal 120, en nooit lager dan 100. Is ‘ie dat wel? Balen, want daar kun je helemaal niets aan of tegen doen, behalve zelf actief op zoek gaan naar een aanvulling op je pensioen.’

Wanneer komt je UPO van pas?

Voor je financiële planning (en hier kun je eigenlijk niet vroeg genoeg mee beginnen). Maar ook wanneer je een lening of hypotheek aanvraagt, bijvoorbeeld. In het geval van een echtscheiding is het goed om te bekijken hoeveel pensioen - althans, het deel dat tijdens jullie huwelijk opgebouwd is - verdeeld wordt.’

Waarom is het extra belangrijk dat vrouwen weten hoe ze er pensioentechnisch voor staan?

‘Vaak gaan vrouwen minder werken als kinderen jong zijn. Veel van hen zijn zich helaas niet bewust van de flinke consequenties die dat heeft op hun pensioenopbouw. Wie van een vijfdaagse naar een driedaagse werkweek gaat, komt voor een flink pensioengat te staan. Het is belangrijk om daar duidelijke afspraken met je partner over te maken. En, misschien nog wel belangrijker: te kijken hoe je zelf dat gat kunt aanvullen, bijvoorbeeld door te sparen en/of te beleggen. En het allerbelangrijkste: om daar vooral niet te lang mee te wachten.’

Kortom: wat is het grootste risico van het niet lezen van je UPO?

‘Dat je “later” voor onaangename verrassingen komt te staan en het ineens met aanzienlijk minder pensioeninkomen moet doen dan je gedacht, verwacht en gehoopt had. Als je je nu inleest, kun je nu maatregelen treffen. Een financieel adviseur raadplegen kan van pas komen.’

Onbewust is Marijn toch wel bewust

Marijn schrikt niet van bovenstaande. Oké, misschien een heel klein beetje. ‘Ik realiseer me dat het slimmer is om niet alleen te vertrouwen op mijn werkgeverspensioen. Gelukkig hebben mijn ouders me meegegeven dat ik altijd m’n eigen broek - of rok - op moet kunnen houden. Dus heb ik tijdens mijn horecabaantjes altijd iets opzij gezet. Zo ben ik stiekem dus onbewust heel bewust bezig geweest met “later”, haha.’
Minder inkomen
Inge Abraham Copywriter Ikdenkvooruit.nl